Organisatieontwikkeling. Onbedoelde effecten van jouw gedrag op de ander. Durf jij ze te zien?
De kern van integraal management
In deze organisatie werken we eraan dat alle managers en leiders het integraal management niet alleen als een mentaal concept begrijpen, maar het ook werkelijk belichamen en uitdragen.
Dat vraagt om willen en durven VOELEN wat de bedoelde én onbedoelde effecten zijn van je doen en laten op een ander, op het team en op de resultaten van de hele organisatie.
Alleen erover praten of vergaderen levert weinig op. Hoe enthousiast mensen ook zijn, het gaat om de ervaring: dat je diep geraakt wordt door hoe jouw gedrag bijdraagt aan het grotere geheel, inclusief de effecten die je onbedoeld averechts laat doorwerken.
Een ervaring uit de praktijk
Vorige week maakte ik dit van dichtbij mee in een team van de organisatie.
We zaten samen in een kring. Elk teamlid deelde hoe hij of zij de afgelopen periode had gewerkt aan persoonlijke leiderschapsontwikkelpunten en welk effect dat had. De sfeer was open en prettig.
Op een gegeven moment richtte teamlid A zich tot teamlid B:
A: “Ik merk bij mezelf dat als jij [dit en dat] doet, ik onzeker word en niet meer helder communiceer.”
B reageerde onmiddellijk en vriendelijk:
B: “Oh, maar dat is helemaal niet nodig hoor om onzeker te worden. Zo bedoel ik het niet.” Daarna volgde een uitgebreide uitleg van haar gedrag.
De rest van het team bleef stil.
Interventie
Ik greep in. Time-out. Samen ontrafelden we wat er hier en nu gebeurde.
Daarbij kwamen vragen op tafel zoals:
- Wat is het effect op A van de snelle reactie en uitleg van B?
- Wat zegt zo’n razendsnelle reactie eigenlijk?
- Wanneer is uitleggen ook een vorm van rechtvaardigen?
- Welk patroon uit dit team wordt zichtbaar in deze interactie?
- Wat gebeurde er vanzelfzwijgend bij de andere teamleden?
- Wat is ‘onbevreesd luisteren’, en hoe doe je dat?
De nieuwsgierigheid van het team was groot. Het ontrafelproces maakte diepe indruk. Ook op mij. Ik realiseerde me opnieuw dat een interventie geen gokje is, maar een zorgvuldig vakmanschap.
Wat dit opleverde voor het team
Vanuit emotionele volwassenheid pakte B de interventie op en werd zich bewust van haar reactie. Ze gaf aan dat ze dit anders wilde leren doen. In deze bedding keek A op haar beurt ‘naar binnen’ en erkende dat haar onzekerheid óók iets over haarzelf zegt en dat daar voor haar werk te doen is.
De omgeklapte beweging tussen A en B werkte als aanmoediging voor de rest van het team om eveneens te reflecteren op hun eigen gedrag. Zo ontstond een eerste glimp van een nieuw verbindend patroon.
De grotere betekenis voor de organisatie
De voorzichtige effecten smaakten naar meer. En dát verlangen is essentieel voor de hele organisatie. Want alleen wanneer leiders en teams bereid zijn om de onbedoelde effecten van hun gedrag onder ogen te zien, krijgt integraal management praktische handen en voeten.