Tussen-mensen-taal: de menselijke maat in actie
Wat kinderen ons leren over samenwerken
In een boek van Marijke Spanjersberg werd ik gegrepen door de term tussen-mensen-taal: taal die de relationele laag zichtbaar maakt. Tijdens mijn opleiding bij het Amsterdam Transition Institute groeide mijn urgentiebesef en vakmanschap om deze taal in te zetten in teams.
In alle teams waarmee ik nu werk, van financiën tot zorg, jeugdhulp en bouw, verschilt de inhoud, maar één ding is hetzelfde: als de menselijke maat tot leven komt, ontstaat echte samenwerking.
Tussentaal is daarin onmisbaar. Het maakt woorden relationeel, borgt wederkerigheid en opent ogen én harten voor collectief leren. Het vitaliseert.
En kinderen laten dat nóg helderder zien.
Daarom begeleid ik ook in ouderschap en werk ik met nannies die via gastouderbureau Nanny in het Noorden opvang bieden in de thuisomgeving van het kind. Deze samenwerkingen inspireren me enorm juist omdat kinderen haarfijn zichtbaar maken wat werkt in interactie. Hun praktijkervaringen met kinderen neem ik rechtstreeks mee terug naar teams, om de dynamieken sneller en scherper te doorzien.
Een klein voorbeeld
Een nanny vertelde hoe juf na schooltijd de kinderen laat gaan zodra zij hardop zeggen hun moeder, vader of nanny te zien. Een nieuwe regel. Het vijfjarige opvangkind vond dat “stom” en wilde niet ‘meewerken’.
Hoe meer goedbedoelde uitleg over veiligheid en de regel, hoe meer weerstand, waarop meer uitleg met nog meer weerstand. Een patroon dat in veel teams ook speelt. Hoe doorbreek je dat?
Pas toen de nanny het gesprek ook in taal relationeel maakte (voor een vijfjarige), veranderde alles:
“Als ik jou kom halen, word ik altijd blij zodra ik jou zie. En helemaal als ik zie dat jij mij ook ziet.”
(Glimlach)
“Denk je dat juf ook blij wordt als zij weet dat wij elkaar gezien hebben?”
“Ja.”
“Hoe kan zij dat weten, als ze misschien net even de andere kant op kijkt?”
“Dan ga ik het haar zeggen!”
Een complete omwenteling in emotionele logica! De nanny stopte met overtuigen. Het kind wilde graag mee-werken.
Wat kinderen laten zien geldt net zo voor teams:
Beweging ontstaat niet door argumentatie, maar door het gezamenlijk ERVAREN van de kwaliteit van de interactie zelf, in het hier en nu!